Gebruiker Centraal Logo Gebruiker Centraal Contact
UX Onderzoek

Usability Testing: Wat Werkelijk Uitmaakt

Ontdek hoe je echte gebruikersfeedback verzamelt en waarom het beter is dan je eigen aannames. Leer de fundamentals van usability testing en zie hoe het je ontwerp transformeert.

6 min leestijd Beginner Februari 2026
Gebruiker test een website interface op een laptop terwijl designer opmerkingen maakt op een tablet

Waarom je niet je eigen gebruiker bent

Als ontwerper denk je dat je weet hoe mensen je website gebruiken. Je hebt het immers zelf gebouwd. Maar hier’s het ding: jij bent niet je gebruiker. Je kent elk detail, elk verstopt menu-item, elke tooltip. Een echte gebruiker ziet het heel anders.

Usability testing breekt door deze blind spot heen. Het gaat niet om mooie pixels of trendy animaties. Het gaat erom dat mensen kunnen doen wat je wilt dat ze doen. En het enige manier om dat zeker te weten, is door echt met mensen te werken.

Designer observeert gebruiker die aan een computer werkt met aandachtige gezichtsuitdrukking, notities makend

Twee soorten testing die je moet kennen

Modererated Testing

Jij zit samen met een gebruiker terwijl deze je website of app gebruikt. Je stelt vragen, observeert reacties, en vraagt waarom ze bepaalde dingen doen. Dit geeft je diepere inzichten in hun gedachteproces. Duurt meestal 30-60 minuten per sessie.

  • Diepgaande vragen stellen
  • Emotionele reacties zien
  • Flexibel navragen

Unmoderated Testing

Gebruikers nemen een geautomatiseerde test af, zonder dat jij er bij bent. Ze volgen instructies, navigeren je interface, en geven feedback. Je krijgt video’s en gegevens terug. Dit is sneller en goedkoper voor grotere groepen. Perfect voor iteratieve testen.

  • Snel meer respondenten
  • Kosteneffectief
  • Minder bias

Hoe je een usability test opzet

01

Definieer je doel

Wat wil je echt weten? “Kunnen gebruikers het winkelwagentje vinden?” of “Begrijpen ze de prijsstructuur?” Zorg dat je een specifieke vraag hebt. Niet zomaar ‘test mijn website’, maar iets concreets.

02

Recrute de juiste gebruikers

Je hebt niet honderd testdeelnemers nodig. 5-8 gebruikers vinden al ongeveer 85% van je problemen. Maar ze moeten wel representatief zijn. Test je e-commerce site? Recrute mensen die online winkelen.

03

Bereid taken voor

Geef gebruikers realistische taken. “Zoek een zwart T-shirt in maat M” is beter dan “navigeer door de site”. De taken simuleren wat echte gebruikers willen bereiken. Houd ze open genoeg om hun probleemelementjes te ontdekken.

04

Analyse en iteratie

Kijk naar de resultaten. Waar struikelden gebruikers? Wat zeiden ze erover? Prioriteer de problemen. Repareer de ergste zaken, dan test je opnieuw. Dit cyclus herhaalt je totdat je echt iets ziet verbeteren.

Wat je echt leert van testing

Usability testing onthult dingen die je statistieken nooit vertellen. Ja, je analytics zeggen dat 40% van je gebruikers de checkout verlaat. Maar waarom? Dat ontdek je alleen door ze te zien proberen.

Je ziet dingen als: ze zoeken naar een knop die je duidelijk hebt gemaakt. Ze begrijpen je navigatie-labels niet. Ze wachten op feedback dat je site niet geeft. Dit zijn gouden inzichten. Je kunt hier direct aan werken.

“Het verschil tussen aannames en feiten is gigantisch. Ik dacht dat gebruikers mijn menu zouden snappen. Bleek dat ze het menu überhaupt niet zagen totdat ik het aangaf.”

— Lisa, UX Designer
Onderzoeker maakt notities terwijl gebruiker op laptop werkt, beide gefocust op het scherm met aandachtige blik

Tools die je kunt gebruiken

Je hebt niet altijd dure software nodig. Veel werkt met basics.

Zoom of Google Meet

Voor gemodereerde remote testing. Gratis en gebruikers kennen het al. Je ziet hun scherm en hun gezicht tegelijk.

Maze of Userlytics

Gespecialiseerde platforms voor unmoderated testing. Ze regelen de gebruikers, verzamelen video’s, en analyseren de data voor je.

Hotjar

Heatmaps en session recordings van echte gebruikers. Je ziet letterlijk waar ze heen gaan en wat ze doen op je site.

Paperback testen

Sketch je ontwerp op papier en laat echte mensen ermee interacten. Gratis en ongelooflijk nuttig in een vroeg stadium.

Start nu, niet later

Je hoeft niet perfect te zijn. Je hoeft geen twintig gebruikers. Vier of vijf mensen die je site gebruiken terwijl jij toekijkt — dat geeft je meer inzicht dan je verwacht. Ze zullen dingen doen die je niet zag aankomen. Ze zullen vragen stellen die je aan het denken zetten.

Het mooie van usability testing is dat het niet duur of ingewikkeld hoeft te zijn. Je kunt vandaag beginnen. Morgen al resultaten zien. En daarna je ontwerp verbeteren op basis van echte feedback in plaats van giswerk.

Dit is hoe goede ontwerpers werken. Niet in een vacuum, maar met echte gebruikers. Probeer het.

Over dit artikel

Dit artikel bevat educatieve informatie over usability testing en UX design principes. De informatie is bedoeld om je te helpen beter ontwerpen te maken. Elke situatie is uniek — test altijd met je specifieke doelgroep en omstandigheden. Resultaten kunnen variëren op basis van je gebruikers, context en implementatie.